Shloka 9
Kuntī’s Appeal for Progeny and the Vyuṣitāśva–Bhadrā Precedent (कुन्ती-पाण्डु संवादः; व्युषिताश्व-भद्रा आख्यानम्)
यथागतं समाजम्मुर्गजैरश्चै रथैस्तथा । ततस्तस्या: पिता राजन विवाहमकरोत् प्रभु:,कुन्तीने लजाते-लजाते राजा पाण्डुके गलेमें जयमाला डाल दी। सब राजाओंने जब सुना कि कुन्तीने महाराज पाण्डुका वरण कर लिया, तब वे हाथी, घोड़े एवं रथों आदि वाहनोंद्वारा जैसे आये थे, वैसे ही अपने अपने स्थानको लौट गये। राजन! तब उसके पिताने (पाण्डुके साथ शास्त्रविधिके अनुसार) कुन्तीका विवाह कर दिया
yathāgataṃ samājaṃ mṛgajair aśvaiś ca rathais tathā | tatas tasyāḥ pitā rājan vivāham akarot prabhuḥ ||
قال فايشَمبايانا: «كما جاء الملوك المجتمعون—بجلود الظباء، والخيل، والعربات—كذلك عادوا إلى ممالكهم حين سمعوا أن كونتي قد اختارت الملك باندو. ثم، أيها الملك، قام أبوها، بما له من سلطانٍ مستحق، بتوثيق زواج كونتي من باندو وفق الشعائر المقرّرة.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma in social transitions: once a choice is made in a svayaṃvara, others accept the outcome without disorder, and the guardian completes the marriage through proper rites—showing restraint, respect for procedure, and legitimacy through śāstric norms.
After Kuntī has chosen Pāṇḍu, the assembled kings depart with their retinues and vehicles as they had arrived. Then Kuntī’s father formally performs the marriage ceremony, establishing the union according to accepted ritual law.