Shloka 11
Kuntī’s Appeal for Progeny and the Vyuṣitāśva–Bhadrā Precedent (कुन्ती-पाण्डु संवादः; व्युषिताश्व-भद्रा आख्यानम्)
कुन्त्या: पाण्डोश्व राजेन्द्र कुन्तिभोजो महीपति: । कृत्वोद्वाहं तदा तं तु नानावसुभिरचिंतम् । स्वपुरं प्रेषयामास स राजा कुरुसत्तम,राजेन्द्र! महाराज कुन्तिभोजने कुन्ती और पाण्डुका विवाहसंस्कार सम्पन्न करके उस समय उन्हें नाना प्रकारके धन और रत्नोंद्वारा सम्मानित किया। तत्पश्चात् पाण्डुको उनकी राजधानीमें भेज दिया। कुरुश्रेष्ठ जनमेजय! तब कौरवनन्दन राजा पाण्डु नाना प्रकारकी ध्वजापताकाओंसे सुशोभित विशाल सेनाके साथ चले। उस समय बहुत-से ब्राह्मण एवं महर्षि आशीर्वाद देते हुए उनकी स्तुति करवाते थे। हस्तिनापुरमें आकर उन शक्तिशाली नरेशने अपनी प्यारी पत्नी कुन्तीको राजमहलमें पहुँचा दिया
vaiśampāyana uvāca |
kuntayāḥ pāṇḍoś ca rājendra kuntibhojo mahīpatiḥ |
kṛtvodvāhaṃ tadā taṃ tu nānāvāsubhir acintyam |
svapuraṃ preṣayāmāsa sa rājā kurusattama ||
قال فايشَمبايانا: أيها الملك، إن كونتيبهوچا، سيد البلاد، بعدما أتمّ عقد زواج كونتي وباندو، أكرمهما بثرواتٍ بهية لا تُحصى. ثم إن ذلك الملك أرسل باندو إلى عاصمته.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma in household and royal life: marriage is to be completed through proper rites, and elders/guardians should honor the couple with gifts and support. Such generosity and orderly transition to the husband’s home are presented as socially and ethically appropriate conduct.
Kuntibhoja performs the wedding of Kuntī and Pāṇḍu, honors them with abundant wealth, and then sends Pāṇḍu onward to his own capital, marking the formal conclusion of the marriage ceremony and the couple’s departure to begin their life in Pāṇḍu’s realm.