Shloka 18
Ruru–Ḍuṇḍubha Saṃvāda: Śāpa, Mokṣa, and Ahiṃsā-Upadeśa
Chapter 11
जनमेजयस्य यज्ञेडस्मिन् सर्पाणां हिंसनं पुरा । परित्राणं च भीतानां सर्पाणां ब्राह्मणादपि,“रुरो! दण्डधारण, उमग्रता और प्रजापालन--ये सब क्षत्रियोंके कर्म रहे हैं। मेरी बात सुनो, पहले राजा जनमेजयके यज्ञमें सर्पोकी बड़ी भारी हिंसा हुई। द्विजश्रेष्ठ) फिर उसी सर्पसत्रमें तपस्याके बल-वीर्यसे सम्पन्न, वेद वेदांगोंके पारंगत विद्वान् विप्रवर आस्तीक नामक ब्राह्मणके द्वारा भयभीत सर्पोंकी प्राणरक्षा हुई!
janamejayasya yajñe 'smin sarpāṇāṃ hiṃsanaṃ purā | paritrāṇaṃ ca bhītānāṃ sarpāṇāṃ brāhmaṇād api |
قال دوندروبه: «في هذه الذبيحة نفسها للملك جاناميچايا، قديمًا، وقع ذبحٌ رهيب للأفاعي. ومع ذلك، حتى هناك وجدت الأفاعي المذعورة حماية—إذ أُنقذت أيضًا على يد براهمن.»
डुण्ड्रुभ उवाच
Educational Q&A
Even when violence is carried out under the authority of a royal ritual, dharma can reassert itself through compassion and restraint: the frightened deserve protection, and a wise Brahmin can redirect power away from indiscriminate harm.
Ḍuṇḍrubha recalls the famous episode of Janamejaya’s snake-sacrifice, where many serpents were destroyed, but the terrified serpents were ultimately saved through the intervention of a Brahmin (alluding to Āstīka, who halted the rite).