Shloka 7
आदि पर्व, अध्याय 104 — कर्णोत्पत्ति, दानधर्म, वैकर्तन-नामकरण
Karna’s Birth, Gift-Ethic, and the Name Vaikartana
Devanagari script
तस्मात् सुभृशमाश्चस्य त्वयि धर्मभूतां वर | कार्य त्वां विनियोक्ष्यामि तच्छुत्वा कर्तुमहसि,“अतः धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ भीष्म! तुमपर अत्यन्त विश्वास रखकर ही मैं तुम्हें एक आवश्यक कार्यमें लगाना चाहती हूँ। तुम पहले उसे सुन लो; फिर उसका पालन करनेकी चेष्टा करो
Translation
فلذلك، يا بهيشما، يا أسمى أهل الدَّرْمَا! إنما أعهد إليك بعملٍ لازمٍ لما أضعه فيك من ثقةٍ عظيمة. فاسمعه أولًا، ثم اجتهد في امتثاله.
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Ablative, Singular
सुभृशम्exceedingly, very much
सुभृशम्:
TypeIndeclinable
Rootसुभृशम्
आश्वस्यbe confident / take heart
आश्वस्य:
TypeVerb
Rootआ-श्वस्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
त्वयिin you, on you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Locative, Singular
धर्मभूताम्one who is righteous / of the nature of dharma
धर्मभूताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधर्मभूत
FormFeminine, Accusative, Singular
वरO best one
वर:
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Vocative, Singular
कार्यa task, something to be done
कार्य:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Accusative, Singular
विनियोक्ष्यामिI will employ/assign (you)
विनियोक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootवि-नि-युज्
FormFuture, 1st, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formतुमुन् (infinitive)
अर्हसिyou ought/are able (to)
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 2nd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes