Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

Adhyaya 8: Yogasthanas, Ashtanga Yoga, Pranayama-Siddhi, and Shiva-Dhyana leading to Samadhi

विस्वरस्तु महान् प्रज्ञो मनो ब्रह्मा चितिः स्मृतिः ख्यातिः संवित्ततः पश्चाद् ईश्वरो मतिरेव च

visvarastu mahān prajño mano brahmā citiḥ smṛtiḥ khyātiḥ saṃvittataḥ paścād īśvaro matireva ca

من الكينونة الكونية (Viśvaras) ينبثق «المبدأ العظيم» (Mahān) و«الذكاء المنير» (Prajñā)، ثم يأتي «الذهن» (Manas) و«الناموس الخلّاق» (Brahmā). وبعد ذلك تظهر «المعرفة الإدراكية» (Citi) و«الذاكرة» (Smṛti) و«التعرّف» (Khyāti) و«الوعي المتكامل» (Saṃvitti). ثم يليها «المبدأ الإلهي السيّد» (Īśvara)، وأخيرًا «العقل الحاسم» (Mati) أيضًا.

विस्वरः (viśvaras)universal being, all-pervading principle
विस्वरः (viśvaras):
तु (tu)indeed/and
तु (tu):
महान् (mahān)the Great Principle (mahat)
महान् (mahān):
प्रज्ञः (prajñaḥ)higher intelligence, luminous knowing
प्रज्ञः (prajñaḥ):
मनः (manaḥ)mind
मनः (manaḥ):
ब्रह्मा (brahmā)creative ordering principle/creator-as-function
ब्रह्मा (brahmā):
चितिः (citiḥ)cognition, conscious apprehension
चितिः (citiḥ):
स्मृतिः (smṛtiḥ)memory
स्मृतिः (smṛtiḥ):
ख्यातिः (khyātiḥ)recognition, manifest knowing
ख्यातिः (khyātiḥ):
संवित्ततः (saṃvittataḥ)from integrated awareness/consciousness
संवित्ततः (saṃvittataḥ):
पश्चात् (paścāt)thereafter
पश्चात् (paścāt):
ईश्वरः (īśvaraḥ)the Lord, governing principle (Pati-tattva)
ईश्वरः (īśvaraḥ):
मतिः (matiḥ)determinate intellect, resolve
मतिः (matiḥ):
एव (eva)indeed
एव (eva):
च (ca)and
च (ca):

Suta Goswami (narrating the Linga Purana’s tattva sequence to the sages at Naimisharanya)

S
Shiva

FAQs

It frames Linga worship as tattva-jñāna: the Linga signifies Pati (Īśvara/Śiva) who stands beyond evolving mind-based principles; worship aims to reorient the pashu (soul) from pasha-bound cognition toward the Lordly reality.

By placing Īśvara as a distinct, governing principle after the chain of cognitive functions, the verse implies Śiva as Pati—sovereign awareness not reducible to mind, memory, or recognition, yet capable of ordering and liberating them.

The implied practice is Pāśupata-style inner ascent: disciplining manas and mati through contemplation so that awareness (saṃvitti) stabilizes and the pashu turns toward Īśvara—mirrored outwardly by steady Linga-pūjā with focused dhyāna.