Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 107

Prākṛta-pralaya, Pratisarga Doctrine, and the Ishvara-Samanvaya of Yoga and Devotion

वारणस्याश्च माहात्म्यं तीर्थानां चैव वर्णनम् / तीर्थयात्रा च व्यासस्य देव्याश्चैवाथ दर्शनम् / उद्वासनं च कथितं वरदानं तथैव च

vāraṇasyāśca māhātmyaṃ tīrthānāṃ caiva varṇanam / tīrthayātrā ca vyāsasya devyāścaivātha darśanam / udvāsanaṃ ca kathitaṃ varadānaṃ tathaiva ca

وقد بُيِّنَت عظمةُ فاراناسي، مع وصفِ التيَرثات (مواطن العبور المقدّسة). كما رُويتْ رحلةُ فياسا للحجّ إلى التيَرثات ورؤيتُه للإلهة؛ وكذلك طقسُ الإودفاسانا (التوديع الشعائري) ومنحُ العطايا والبركات.

वाराणस्याःof Vārāṇasī
वाराणस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
माहात्म्यम्greatness, sacred glory
माहात्म्यम्:
Karma (कर्म/that which is mentioned)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तीर्थानाम्of the pilgrimage places
तीर्थानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
वर्णनम्description
वर्णनम्:
Karma (कर्म/that which is mentioned)
TypeNoun
Rootवर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तीर्थयात्राpilgrimage journey
तीर्थयात्रा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तीर्थस्य/तीर्थानां यात्रा)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
व्यासस्यof Vyāsa
व्यासस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
देव्याःof the Goddess
देव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनन्तरार्थक (then)
दर्शनम्seeing; audience
दर्शनम्:
Karma (कर्म/that which is mentioned)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उद्वासनम्dismissal; sending away
उद्वासनम्:
Karma (कर्म/that which is mentioned)
TypeNoun
Rootउद्वासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कथितम्was narrated
कथितम्:
Karma (कर्म/Predicative of subject in passive)
TypeVerb
Rootकथित (कृदन्त; √कथ् धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (उद्वासनं) कथितम् = 'was told/related'
वरदानम्boon; granting of a boon
वरदानम्:
Karma (कर्म/that which is mentioned)
TypeNoun
Rootवरदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (also/likewise)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय

Primary narrator (Purāṇic sūta/narrator voice) summarizing the chapter’s contents within the Kurma Purana dialogue framework.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

V
Vārāṇasī (Kāśī)
T
Tīrthas
V
Vyāsa
D
Devī (Goddess)

FAQs

This verse is a thematic colophon-style summary focused on tīrtha-māhātmya and Devī’s appearance; it does not directly define Ātman, but it frames liberation-oriented tradition through sacred geography, darśana, and grace (varadāna) as supports for dharma and spiritual realization.

No specific yogic technique is taught in this line; the practice emphasized is tīrthayātrā (pilgrimage) culminating in devī-darśana, implying purification (śuddhi), devotion (bhakti), and disciplined observance—often treated in Purāṇas as preparatory aids complementary to yoga and jñāna.

It does not explicitly mention Śiva or Viṣṇu; however, by centering Kāśī-tīrthas and Devī’s darśana, it reflects the Kurma Purana’s wider Shaiva–Vaishnava synthesis where sacred places and divine manifestations are integrated into a unified dharmic path.