Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Narmadā-māhātmya: Amarakāṇṭaka, Jāleśvara, Kapilā–Viśalyakaraṇī, and the Supreme Purifying Power of Darśana

द्वितीया तु महाभागा विशल्यकरणी शुभा / तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा विशल्यो भवति क्षणात्

dvitīyā tu mahābhāgā viśalyakaraṇī śubhā / tatra tīrthe naraḥ snātvā viśalyo bhavati kṣaṇāt

أمّا التيـرثا الثانية فهي «فيشاليَكَرَني» المباركة العظيمة الحظ. من اغتسل في ذلك المَعبر المقدّس صار في لحظةٍ بلا «سهام»؛ أي متحرّرًا من الأذى والألم والابتلاءات.

द्वितीयाthe second (one)
द्वितीया:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal adjective)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/समुच्चय-व्यतिरेकसूचक (particle: but/indeed)
महाभागाvery fortunate/illustrious
महाभागा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण; समासः महा+भाग (कर्मधारय)
विशल्यकरणी(the herb) Viśalyakaraṇī
विशल्यकरणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविशल्यकरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संज्ञा; समासः विशल्य+करणी (षष्ठी/तत्पुरुष: 'removal of arrow/foreign body')
शुभाauspicious
शुभा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place: there)
तीर्थेat the sacred ford/pilgrimage spot
तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
नरःa man/person
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); 'having bathed'
विशल्यःfree of arrow/foreign body; healed
विशल्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविशल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
क्षणात्in a moment; instantly
क्षणात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान/हेतुवाचक (from/within a moment)

Sūta (narrating the tīrtha-māhātmya within the Kurma Purana’s discourse to the sages)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

V
Viśalyakaraṇī
T
Tīrtha

FAQs

Indirectly: it presents purification through tīrtha-snana as removing “śalya” (piercing afflictions). In the Purāṇic framework, such cleansing supports inner clarity in which the Self is recognized as untouched by suffering.

A preparatory discipline: tīrtha-snana as śuddhi (purification). In Kurma Purana’s broader soteriology, outward purity and vow-based conduct support later yogic steadiness—restraint, devotion, and contemplation.

It does not state it explicitly; however, the Kurma Purana’s synthesis treats tīrtha and purification as universally sanctifying—compatible with both Shaiva (Pāśupata) and Vaishnava devotional paths.