Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Yati-Āśrama: Bhikṣā-vidhi, Īśvara-dhyāna, and Prāyaścitta

Mahādeva as Non-dual Brahman

अलाबुं दारुपात्रं च मृण्मयं वैणवं ततः / चत्वारि यतिपात्राणि मनुराह प्रजापतिः

alābuṃ dārupātraṃ ca mṛṇmayaṃ vaiṇavaṃ tataḥ / catvāri yatipātrāṇi manurāha prajāpatiḥ

إناءٌ من القرع، ووعاءٌ من الخشب، وآخرُ من الطين، ثم وعاءٌ من الخيزران—هذه هي أوعية الصدقة الأربعة للزاهد (يَتي)، كما أعلن مانو، براجابتي ربّ المخلوقات.

alābuma gourd-vessel (gourd)
alābum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअलाबु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
dāru-pātrama wooden vessel
dāru-pātram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदारु (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दारोः पात्रम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
mṛṇmayamearthen, made of clay
mṛṇmayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृण्मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (earthen)
vaiṇavammade of bamboo
vaiṇavam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेणु (प्रातिपदिक) → वैणव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (made of bamboo/reed)
tataḥthereafter
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमबोधक (thereafter/from that)
catvārifour
catvāri:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्या-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (agreeing with पात्राणि)
yati-pātrāṇiascetic’s vessels
yati-pātrāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयति (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: यतेः पात्राणि
manuḥManu
manuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
āhasaid
āha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
prajāpatiḥthe Lord of creatures (Prajāpati)
prajāpatiḥ:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रजा-पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: प्रजानां पतिः

Narrator/Teacher citing Manu (Prajapati) as scriptural authority

Primary Rasa: shanta

M
Manu
P
Prajapati

FAQs

Indirectly: by prescribing minimal requisites for a yati, it supports the renunciant ideal that realization of the Self is aided by simplicity, non-attachment, and restraint rather than by accumulation.

No specific technique is named; the verse highlights the preparatory discipline (yama-like restraint) for Yoga—living with minimal possessions and accepting alms with detachment, which stabilizes the mind for meditation.

It does not explicitly discuss Shiva–Vishnu unity; it reflects the Kurma Purana’s broader synthesis by grounding spiritual life in shared dharma norms (Manu’s yati-dharma) that support both Shaiva and Vaishnava renunciant paths.