Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 38

Yati-Āśrama: Bhikṣā-vidhi, Īśvara-dhyāna, and Prāyaścitta

Mahādeva as Non-dual Brahman

यद् ब्रह्म परमं ज्योतिः प्रतिष्ठाक्षरमद्वयम् / यो ऽन्तरात्र परं ब्रह्म स विज्ञेयो महेश्वरः

yad brahma paramaṃ jyotiḥ pratiṣṭhākṣaramadvayam / yo 'ntarātra paraṃ brahma sa vijñeyo maheśvaraḥ

ذلك البراهمان هو النور الأسمى—الأساس الأخير، غير الفاني وغير الثنائي. ومن كان بوصفه الآتمان الباطن هو ذلك البراهمان الأعلى، فليُعرَف أنه ماهيشڤارا.

yatthat which
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); relative pronoun (यत्-शब्द)
brahmaBrahman
brahma:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन)
paramamsupreme
paramam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); adjective qualifying brahma/jyotiḥ
jyotiḥlight, radiance
jyotiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjyotis (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन)
pratiṣṭhāfoundation, support
pratiṣṭhā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpratiṣṭhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); used appositionally
akṣaramimperishable
akṣaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootakṣara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); adjective (imperishable)
advayamnon-dual
advayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-dvaya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); adjective (non-dual)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); relative pronoun
antarātrawithin, inwardly
antarātra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootantarātra (अव्यय/प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय); adverbial (क्रियाविशेषण) sense: 'within/inside' (contextual)
paramamsupreme
paramam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2/द्वितीया) Singular (एकवचन); adjective qualifying brahma
brahmaBrahman
brahma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2/द्वितीया) Singular (एकवचन)
saḥhe/that
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); demonstrative pronoun
vijñeyaḥis to be known
vijñeyaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√jñā (धातु) + ya (कृत् प्रत्यय)
FormKridanta: future passive participle/gerundive (तव्यत्/य-प्रत्ययार्थक), Masculine (पुंलिङ्ग) Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); predicate adjective: 'to be known'
maheśvaraḥMaheshvara (Great Lord)
maheśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + īśvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); compound: mahā(=great) + īśvara(=lord)

Lord Kurma (Vishnu) teaching in the Ishvara Gita style

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

B
Brahman
J
Jyotiḥ (Supreme Light)
A
Antarātman (Inner Self)
M
Maheshvara

FAQs

It identifies the antarātman (inner Self) with the Supreme Brahman itself—imperishable, non-dual, and self-luminous as the “supreme Light.”

The verse implies inward contemplation (antar-dhyāna) on the indwelling Self as Brahman—an Advaita-aligned realization that supports the Kurma Purana’s Yoga teaching where meditation culminates in knowing the one imperishable reality.

By calling the non-dual Brahman (the inner Self) “Maheshvara,” the text presents a synthesis where the supreme reality taught by Lord Kurma is not sectarian—Shiva (Maheshvara) is affirmed as that very Brahman.