Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Sūrya’s Celestial Car: Ādityas, Ṛṣis, Gandharvas, Apsarases, Nāgas, and the Two-Month Cosmic Cycle

रथकृच्च रथौज्श्च रथचित्रः सुबाहुकः / रथस्वनो ऽथ वरुणः सुषेणः सेनजित् तथा

rathakṛcca rathaujśca rathacitraḥ subāhukaḥ / rathasvano 'tha varuṇaḥ suṣeṇaḥ senajit tathā

وكان (هناك) رثكْرِت ورثأوجا؛ ورثتشِترا وسوباهوكا؛ ثم رثسْفَنا؛ وكذلك فَرونا؛ وسوشينا وأيضًا سِناجِت.

रथकृत्Rathakṛt (chariot-maker)
रथकृत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरथ + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (रथं करोति इति)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
रथौज्Rathauj (chariot-strength)
रथौज्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरथ + ओज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (रथस्य ओजः/बलम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
रथचित्रःRathacitra (splendid chariot)
रथचित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरथ + चित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (चित्रः रथः/रथवत् चित्रः)
सुबाहुकःSubāhuka (good-armed)
सुबाहुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसु + बाहुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (सु-बाहुः यस्य)
रथस्वनःRathasvana (chariot-sound)
रथस्वनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरथ + स्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (रथस्य स्वनः)
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (particle/adverb: then/now)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देवतावाचक
सुषेणःSuṣeṇa (good army/host)
सुषेणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसु + शेण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (सु-सेनः/सु-शेणः)
सेनजित्Senajit (conqueror of armies)
सेनजित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसेना + जित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (सेनां जयति इति)
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/particle: likewise)

Sūta (traditional Purāṇic narrator) recounting names within the Kurma Purana’s genealogical/heroic listing

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

V
Varuṇa
R
Rathakṛt
R
Rathaujā
R
Rathacitra
S
Subāhuka
R
Rathasvana
S
Suṣeṇa
S
Senajit

FAQs

This verse is a catalogue of proper names (chieftains/chariot-fighters) and does not directly teach Ātman-doctrine; its value is contextual—situating the dharma-kṣatra world in which later spiritual teachings (including Shaiva–Vaishnava synthesis) are delivered.

No explicit yoga practice is taught in this line; it functions as narrative scaffolding. For yoga teachings, the Kurma Purana’s later doctrinal sections (notably the Ishvara Gita and discussions aligned with Pāśupata themes) are the primary loci.

It does not explicitly address Shiva–Vishnu unity; it lists warriors by name. The Kurma Purana’s non-sectarian synthesis is expressed more directly in its theological discourses rather than in such catalogues.