Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः

Expiations for Forbidden Sexual Relations

आदावुद्वाहिता वापि तद्विनाशे ऽन्यदः पिता / भोगेच्छोः साधनं सा तु न येग्याखिलकर्मसु

ādāvudvāhitā vāpi tadvināśe 'nyadaḥ pitā / bhogecchoḥ sādhanaṃ sā tu na yegyākhilakarmasu

في البدء تكون الزوجة المعقود عليها؛ فإن هلكت أعطى الأبُ غيرَها. فهي وسيلةٌ لمن يطلب اللذة، لكنها لا تُجعل لازمةً في جميع الأعمال والطقوس.

आदौat first, in the beginning
आदौ:
Kālādhi-kriyāviśeṣaṇa (कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
उद्वाहिताthe married (woman) / one given in marriage
उद्वाहिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउद्वाहिता (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (particle: also/even)
तत्-विनाशेupon its destruction
तत्-विनाशे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + विनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य विनाशे)
अन्यदःgiving another (in marriage)
अन्यदः:
Viśeṣaṇa of Karta (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्यद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (giver of another)
पिताthe father
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भोग-इच्छोःof the desire for enjoyment
भोग-इच्छोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभोग + इच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भोगस्य इच्छा)
साधनम्means, instrument
साधनम्:
Pradhāna/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootसाधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साshe/that (woman)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तुbut, indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
योज्याto be employed/used
योज्या:
Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → योज्य (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः—तव्यत्/यत्-अर्थे (fit to be employed/appointed)
अखिल-कर्मसुin all rites/acts
अखिल-कर्मसु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअखिल + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (अखिलानि कर्माणि)