Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्

Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī

किंफलानि च तानि स्युरुपायो वाथ कीदृशः / इति तद्वचनं श्रुत्वा देवेन्द्रस्य बृहस्पतिः / प्रत्युवाच ततो वाक्यं धर्मार्थसहितं शुभम्

kiṃphalāni ca tāni syurupāyo vātha kīdṛśaḥ / iti tadvacanaṃ śrutvā devendrasya bṛhaspatiḥ / pratyuvāca tato vākyaṃ dharmārthasahitaṃ śubham

«ما ثمراتُ تلك العلامات، وما هي الحيلةُ لدفعها؟» فلما سمع بṛhaspati مُعلّم ديفيندرا ذلك، أجاب بكلامٍ مباركٍ جامعٍ للدَّرما والأرثا.

kim-phalāniwhat results
kim-phalāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; तत्पुरुष (किं फलानि); interrogative compound used as predicate nominative
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
tānithose (things/omens)
tāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; pronoun nominative plural
syuḥwould be
syuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘would be/should be’
upāyaḥremedy/means
upāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootupāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
athathen/and
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रश्नार्थ-अव्यय (particle: then/and)
kīdṛśaḥof what kind
kīdṛśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīdṛśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; interrogative adjective agreeing with upāyaḥ
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-अव्यय (quotative particle)
tad-vacanamthat statement
tad-vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + vacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष (तस्य वचनम्)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having heard’
devendrasyaof Devendra (Indra)
devendrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootdevendra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; genitive singular
bṛhaspatiḥBṛhaspati
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular
pratyuvācareplied
pratyuvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘replied’
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; adverb ‘thereupon/then’
vākyamspeech/words
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; object of pratyuvāca (understood: spoke words)
dharma-artha-sahitamaccompanied by dharma and artha
dharma-artha-sahitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdharma (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक) + sahita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष (धर्मार्थाभ्यां सहितम्); agrees with vākyam
śubhamauspicious
śubham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; agrees with vākyam