Shloka 107
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
न्यस्तव्यमंसदोः पृष्ठवक्षस्सु प्रपदोः स्फिजि / दोर्देशपृष्ठयोर्मूर्धपादद्वितययोः क्रमात्
Transliteration
nyastavyamaṃsadoḥ pṛṣṭhavakṣassu prapadoḥ sphiji / dordeśapṛṣṭhayormūrdhapādadvitayayoḥ kramāt
Translation
ويُوضَع (بالنْياسا) على الكتفين والذراعين، وعلى الظهر والصدر، وعلى ظاهر القدمين وعلى العجز، وعلى مواضع الذراعين والظهر؛ ثم بالتتابع على الرأس وعلى القدمين كليهما.
Word by Word
nyastavyamshould be placed
nyastavyam:
Vidhi (विधेय/आदेश)
TypeAdjective
Rootni+as (धातु) → nyastavya (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेय: ‘should be placed’
aṃsadoḥon the two shoulders
aṃsadoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootaṃsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र अधिकरणार्थे (locative dual sense): ‘on the two shoulders’
pṛṣṭha-vakṣaḥsuon the back and chest
pṛṣṭha-vakṣaḥsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpṛṣṭha+vakṣas (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्वः (back and chest) स्थानार्थे
prapadoḥon the two foreparts of the feet
prapadoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprapada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र अधिकरणार्थे: ‘on the two forefeet/front of feet’
sphijion the hip/buttock
sphiji:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsphij (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
dor-deśa-pṛṣṭhayoḥon the arm-region and on the back (in the two places)
dor-deśa-pṛṣṭhayoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdor+deśa+pṛṣṭha (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; स्थानार्थे: ‘on the two (places): arm-region and back’ (समुच्चित-स्थानद्वय)
mūrdha-pāda-dvitayayoḥon the pair (head and feet)
mūrdha-pāda-dvitayayoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūrdhan+pāda+dvitaya (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; ‘of/on the pair (dvitaya) consisting of head and feet’
kramātin sequence
kramāt:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूत (ablative used adverbially): ‘in order/step by step’