Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

अथ ब्रह्मकपालं तु नखलग्नं स भैरवः / भूयोभूयो धुनोति स्म तथापि न मुमोच तम्

atha brahmakapālaṃ tu nakhalagnaṃ sa bhairavaḥ / bhūyobhūyo dhunoti sma tathāpi na mumoca tam

ثم إن جمجمة براهما علقت بظفر بهايرافا؛ فظلّ يهزّها مرارًا وتكرارًا، ومع ذلك لم تفارقه.

athathen
atha:
Vākyasambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormDiscourse particle (अथ-निपात)
brahma-kapālamBrahmā’s skull
brahma-kapālam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrahman + kapāla (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + कपाल)
FormNapumsaka, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; ‘Brahmā’s skull’ (षष्ठी-तत्पुरुष)
tubut/indeed
tu:
Vākyasambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
nakha-lagnamstuck to (his) nail
nakha-lagnam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnakha + lagna (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative, Singular; ‘stuck to the nail’ (सप्तमी-तत्पुरुष/locative relation) qualifying kapālam
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
bhairavaḥBhairava
bhairavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhairava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
bhūyaḥ-bhūyaḥagain and again
bhūyaḥ-bhūyaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormRepetitive adverb (पुनरुक्त-अव्यय)
dhunotishakes
dhunoti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dhū (धातु)
FormLaṭ (Present/लट्), Parasmaipada, 3rd Person, Singular
sma(indeed/used to)
sma:
Kāla/Anvaya (काल/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
FormParticle indicating past narrative with present (स्म-निपात)
tathāpieven so
tathāpi:
Vākyasambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā + api (अव्यय)
FormConcessive adverb (तथापि)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-निपात)
mumocareleased
mumoca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√muc (धातु)
FormLiṭ (Perfect/लिट्), Parasmaipada, 3rd Person, Singular; ‘released/let go’
tamit/that (skull)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular