Shloka 123
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
चिरं ध्यात्वा महाराजः सुवासांसि बहूनि च / दिव्यान्यायतनान्यस्यै दत्त्वा स्तोत्रं चकार ह
Transliteration
ciraṃ dhyātvā mahārājaḥ suvāsāṃsi bahūni ca / divyānyāyatanānyasyai dattvā stotraṃ cakāra ha
Translation
وبعد أن طال تأمّله، قدّم الملك العظيم لها ثيابًا حسنة كثيرة ومقاعدَ ومواضعَ عبادةٍ ذات طابعٍ سماوي؛ ثم أنشأ ترنيمةَ تسبيحٍ وتلاها.
Word by Word
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालपरिमाणवाचक क्रियाविशेषण (for a long time)
ध्यात्वाhaving meditated
ध्यात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√ध्यै (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having meditated)
महा-राजःthe great king
महा-राजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् राजा’
सु-वासांसिfine garments
सु-वासांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/पूर्वपद) + वासस्/वासांसि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘सु’ = शोभन; कर्म (object)
बहूनिmany
बहूनि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (to वासांसि)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
दिव्यानिdivine
दिव्यानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (to आयतनानि)
आयतनानिabodes/shrines
आयतनानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्म (object)
अस्यैto her
अस्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सम्प्रदान (recipient)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having given)
स्तोत्रम्a hymn
स्तोत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
चकारhe made/recited
चकार:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हindeed
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; पदपूरण/इतिवृत्तसूचक (expletive particle)