Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन

विप्रास्तथा यूयमपि इष्टा बहुविधैर्मखैः / आयुषोंऽते ततः स्वर्गं गन्तारः स्थ द्विजोत्तमाः

viprāstathā yūyamapi iṣṭā bahuvidhairmakhaiḥ / āyuṣoṃ'te tataḥ svargaṃ gantāraḥ stha dvijottamāḥ

يا أيها البِبرا (البرهمة)! لقد أقمتم أنتم أيضًا مَخَه-يَجْن شتّى؛ فلذلك عند نهاية العمر ستذهبون إلى السَّوَرْغ، يا أسمى ذوي الميلادين.

viprāḥO brāhmaṇas
viprāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (प्रकारवाचक)
yūyamyou (all)
yūyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Masculine, Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; particle (अपि—also/even)
iṣṭāḥ(you) have sacrificed
iṣṭāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootiṣṭa (इष् धातु, क्त-प्रत्यय)
FormPast passive participle (क्त, कृदन्त); Masculine, Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); predicate: 'having performed sacrifice'
bahu-vidhaiḥby many kinds (of)
bahu-vidhaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootbahu + vidha (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (कर्मधारय) 'bahu-vidha' = 'many kinds'; Masculine/Neuter, Instrumental (तृतीया), Plural (बहुवचन); qualifying 'makhaiḥ'
makhaiḥsacrifices
makhaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmakha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (तृतीया), Plural (बहुवचन)
āyuṣaḥof life
āyuṣaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootāyus (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (षष्ठी), Singular (एकवचन)
anteat the end
ante:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (सप्तमी), Singular (एकवचन)
tataḥthereafter
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (ततः—thereafter/from that)
svargamto heaven
svargam:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
gantāraḥgoers (those who will go)
gantāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgam (गम् धातु) + tṛ (तृन् प्रत्यय)
FormAgent noun (तृन्-प्रत्यय, कृदन्त); Masculine, Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
sthaare / may you be
stha:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
FormLoṭ (लोट्) used as assertion/blessing; Madhyama-puruṣa (मध्यम), Plural (बहुवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
dvija-uttamāḥO best of the twice-born
dvija-uttamāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija + uttama (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) 'dvijānām uttamāḥ' (best among twice-born); Masculine, Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); vocative sense in address