Shloka 67
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
मुक्ता ध्येया शशिजोत्स्ना धवलाकृतिरंबिका / रक्तसंध्यकरोचिः स्याद्वशीकरणकर्मणि
Transliteration
muktā dhyeyā śaśijotsnā dhavalākṛtiraṃbikā / raktasaṃdhyakarociḥ syādvaśīkaraṇakarmaṇi
Translation
تُتَأمَّل أمبيكا كالدُّرّة، بيضاء كضياءِ القمر، ذات هيئةٍ نقيّة؛ أمّا إذا كان لمعانُها أحمرَ كالشفق فذلك لعملِ فاشيكَرَنة (التسخير/الإخضاع).
Word by Word
मुक्ताpearl-white; liberated; (as a form/name) Muktā
मुक्ता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमुक्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
ध्येयाto be meditated upon
ध्येया:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootध्येय (कृदन्त; √ध्यै + यत्)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: to be meditated upon)
शशि-ज्योत्स्नाmoonlight
शशि-ज्योत्स्ना:
Apposition (समानााधिकरण/Identifier)
TypeNoun
Rootशशि + ज्योत्स्ना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः—शशिनः ज्योत्स्ना (moonlight)
धवल-आकृतिःwhite-formed
धवल-आकृतिः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधवल + आकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्मधारयः—धवला आकृतिः (white in form)
अम्बिकाAmbikā (the Goddess)
अम्बिका:
Karta (कर्ता/Subject; appositional)
TypeNoun
Rootअम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
रक्त-सन्ध्या-क-रोचिःhaving a glow like red twilight
रक्त-सन्ध्या-क-रोचिः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootरक्त + सन्ध्या + क + रोचि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); बहुव्रीहिः—यस्याः रोचिः रक्तसन्ध्यावत् (one whose glow is like red twilight)
स्यात्should be/is to be
स्यात्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद (Parasmaipada)
वशीकरण-कर्मणिin the rite of subjugation/attraction
वशीकरण-कर्मणि:
Adhikarana (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootवशीकरण + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः—वशीकरणस्य कर्म (act/rite of subjugation)