Shloka 19
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
अथ मृत्युञ्जयेशश्च वाच्यर्त्र्यक्षरमात्रतः / सरस्वती धारणाख्या ह्यस्य चोत्तरवासिनी
Transliteration
atha mṛtyuñjayeśaśca vācyartryakṣaramātrataḥ / sarasvatī dhāraṇākhyā hyasya cottaravāsinī
Translation
ثمّ مِرتيونجَيِشَ، السيّد الغالب للموت، يُنادى بمانترا من ثلاثة أحرف فقط؛ وفي شماله تقيم سَرَسْوَتي المسماة «دهارَنا».
Word by Word
अथthen; next
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
FormAdverb/particle indicating sequence (अनन्तरार्थक अव्यय)
मृत्युञ्जय-ईशःMṛtyuñjayeśa (Lord Mṛtyuñjaya)
मृत्युञ्जय-ईशः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमृत्युञ्जय (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; तत्पुरुषः (मृत्युञ्जयस्य ईशः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
वाच्यःdenoted; expressible
वाच्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाच्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; predicate adjective
त्रि-अक्षर-मात्रतःmerely by (a mantra) of three syllables
त्रि-अक्षर-मात्रतः:
Hetu (हेतु/Means-cause adverbial)
TypeIndeclinable
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
FormAblatival adverb (तसिल्/तस्-प्रत्ययान्त अव्यय) meaning ‘only/merely by’; तत्पुरुषः (त्र्याक्षरमात्र + तः)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
धारण-आख्याnamed ‘Dhāraṇā’
धारण-आख्या:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधारण (प्रातिपदिक) + आख्या (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; तत्पुरुषः (धारण इति आख्या यस्याः)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
FormParticle (निपात; emphasis/indeed)
अस्यof this; of him
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
उत्तर-वासिनीdwelling in the north
उत्तर-वासिनी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; तत्पुरुषः (उत्तरे वसति इति)