Shloka 20
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
पिबन्तीनां मधु भृशं माणिक्यचषकोदरैः / प्रतिनौकं मणिगृहे वसन्तीनां मनोहरे
Transliteration
pibantīnāṃ madhu bhṛśaṃ māṇikyacaṣakodaraiḥ / pratinaukaṃ maṇigṛhe vasantīnāṃ manohare
Translation
ويشربن عسلاً غزيراً من كؤوس ياقوتية عميقة الجوف؛ وفي كل قارب يقمن في بيتٍ من الجواهر آسرٍ للقلوب.
Word by Word
पिबन्तीनाम्of (those) drinking
पिबन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formवर्तमान-शतृ, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
मधुhoney; mead
मधु:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
भृशम्excessively; greatly
भृशम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
माणिक्य-चषक-उदरैःwith cups having bellies of ruby
माणिक्य-चषक-उदरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootमाणिक्य (प्रातिपदिक) + चषक (प्रातिपदिक) + उदर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (माणिक्यचषकस्य उदरं येषाम्) — करणत्वेन
प्रति-नौकम्in each boat
प्रति-नौकम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्गसदृश) + नौका (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अर्थः ‘प्रत्येकं नौकाम्’ (per boat)
मणि-गृहेin a jeweled house
मणि-गृहे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (मणीनां गृहः)
वसन्तीनाम्of (those) dwelling
वसन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formवर्तमान-शतृ, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
मनः-हरेin the charming (mind-stealing) one
मनः-हरे:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमनस् (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (मनः हरति इति) — मणिगृहे इति विशेषणम्