Shloka 19
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
गायन्तीनां चलन्तीनां नौकाभिर्मणिचारुभिः / महाराज्ञी महौदार्यं पतन्तीनां पदेपदे
Transliteration
gāyantīnāṃ calantīnāṃ naukābhirmaṇicārubhiḥ / mahārājñī mahaudāryaṃ patantīnāṃ padepade
Translation
وهنّ يُغنّين ويسرن في قوارب بهيّة مزدانة بالجواهر، كانت الملكة العظمى تُظهر سَخاءً جليلاً لمن يتعثّر عند كل خطوة.
Word by Word
गायन्तीनाम्of (those) singing
गायन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formवर्तमान-शतृ (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
चलन्तीनाम्of (those) moving
चलन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formवर्तमान-शतृ, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
नौकाभिःby/with boats
नौकाभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootनौका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
मणि-चारुभिःbeautiful with gems
मणि-चारुभिः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमणि (प्रातिपदिक) + चारु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषः (मणिभिः चारु) — नौकाभिः इति विशेषणम्
महा-राज्ञीthe great queen
महा-राज्ञी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (महती राज्ञी)
महा-औदार्यम्great generosity
महा-औदार्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + औदार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (महद् औदार्यम्)
पतन्तीनाम्of (those) falling
पतन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formवर्तमान-शतृ, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
पदे-पदेat every step
पदे-पदे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Adverbial location)
TypeIndeclinable
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; सप्तमी-द्विवचन-रूपस्य अव्ययीभावत्वेन अव्ययप्रयोगः (at every step)