Shloka 13

ज्योतिषो ऽपि गुणं रूपं वायुरत्ति प्रकाशकम् / प्रलीयते तदा तस्मिन्दीपार्चिरिव मारुते

jyotiṣo 'pi guṇaṃ rūpaṃ vāyuratti prakāśakam / pralīyate tadā tasmindīpārciriva mārute

حتى صفةَ النورِ وصورتَه المُنيرة يبتلعها فايُو؛ فحينئذٍ تذوب فيه، كما تذوب شعلةُ السراج في الريح.

jyotiṣaḥof light/fire (tejas)
jyotiṣaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootjyotis (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात), concessive/emphatic
guṇamquality
guṇam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
rūpamform/colour
rūpam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); in apposition to guṇam
vāyuḥwind
vāyuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
attidevours/consumes
atti:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootad (धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
prakāśakamilluminating
prakāśakam:
Karma (कर्म/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootprakāśaka (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying rūpam/guṇam
pralīyatedissolves/merges
pralīyate:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootpra√lī (धातु)
FormPresent tense (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); passive/intransitive sense ‘dissolves’
tadāthen
tadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) of time
tasminin that (wind)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
dīpa-arciḥlamp-flame
dīpa-arciḥ:
Upamāna (उपमान/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootdīpa (प्रातिपदिक) + arciṣ (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष ‘flame of a lamp’
ivalike/as
iva:
Upamā (उपमा-marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormParticle (निपात) of comparison
mārutein the wind
mārute:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootmāruta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)