Shloka 47
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
ततः प्रववृते युद्धं सेन योरुभयोरपि / प्रसर्पद्विशिखैः स्तोमबद्धान्धतमसच्छटम्
Transliteration
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ sena yorubhayorapi / prasarpadviśikhaiḥ stomabaddhāndhatamasacchaṭam
Translation
ثم اندلعت الحرب بين الجيشين كليهما؛ إذ اندفعت السهامُ ذاتُ النصلين وانتشرت في حُزَمٍ، فنسجت ستارًا كثيفًا من الظلمة.
Word by Word
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध/कालसूचक (Temporal connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (thereupon/then)
प्रववृतेbegan
प्रववृते:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootप्र + √वृत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; अर्थः—आरब्धम्/प्रवृत्तम् (began)
युद्धम्battle
युद्धम्:
कर्ता (Karta/Subject of intransitive)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सेनयोःof/between the two armies
सेनयोः:
सम्बन्ध/अधिकरण (Relation/Location)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी (Genitive/Locative), द्विवचन; अर्थः—of the two armies/between the two armies
उभयोःof both
उभयोः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी/सप्तमी, द्विवचन; विशेषण (सेनयोः)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/प्रसङ्गसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
प्रसर्पद्विशिखैःwith swiftly moving two-pointed arrows
प्रसर्पद्विशिखैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रसर्पत् (कृदन्त) + द्वि + शिख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय (प्रसर्पन्तः द्विशिखाः—two-pointed arrows moving swiftly)
स्तोमबद्धान्धतमसच्छटम्a mass of blinding darkness formed by a multitude (of arrows)
स्तोमबद्धान्धतमसच्छटम्:
कर्म/विशेष्य (Object/Described mass)
TypeNoun
Rootस्तोम + बद्ध + अन्धतमस् + छट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (स्तोमेन बद्धा अन्धतमसः छट् यस्य)