Shloka 97
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
भण्डस्य तनयान्दुष्टानभ्यद्रवदरिन्दमा / तस्याः प्रादेशिकं सैन्यं कुमार्या न हि विद्यते
Transliteration
bhaṇḍasya tanayānduṣṭānabhyadravadarindamā / tasyāḥ prādeśikaṃ sainyaṃ kumāryā na hi vidyate
Translation
واندفعَت قاهرةُ الأعداء لمهاجمة أبناء بَهنْدَة الأشرار؛ غير أنّ تلك الفتاة لم يكن لها جيشٌ إقليميٌّ خاصٌّ بها.
Word by Word
भण्डस्यof Bhaṇḍa
भण्डस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तनयान्sons
तनयान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
दुष्टान्wicked
दुष्टान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण of तनयान्
अभ्यद्रवत्rushed upon, attacked
अभ्यद्रवत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√द्रु (धातु)
Formलङ् (imperfect, past); परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अरिन्दमाthe foe-subduer (hero)
अरिन्दमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअरिन्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपाधि/विशेषणवत् (epithet) of subject
तस्याःof her
तस्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
प्रादेशिकम्local, provincial
प्रादेशिकम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रादेशिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण of सैन्यम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कुमार्याःof the maiden
कुमार्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुमारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (genitive singular)
नnot
न:
Pratiṣedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात; emphasis/causal nuance)
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) (सत्तायाम्/ज्ञाने)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन