Shloka 104
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
सायकैरग्निचूडालैस्तेषां मर्माणि भिन्दती / रक्तोत्पलमिव क्रोधसंरक्तं बिभ्रती मुखम्
Transliteration
sāyakairagnicūḍālaisteṣāṃ marmāṇi bhindatī / raktotpalamiva krodhasaṃraktaṃ bibhratī mukham
Translation
بسهامٍ رؤوسُها كألسنةِ النار كانت تشقُّ مَراميهم ومفاصلَ حياتهم؛ ووجهُها محمّرٌ بالغضب، كزهرةِ لوتسٍ حمراءَ قد صُبغت بسخطٍ متّقد.
Word by Word
सायकैःwith arrows
सायकैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
अग्निचूडालैःwith fire-tipped (arrows)
अग्निचूडालैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + चूडाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषण (qualifier) सायकैः
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
मर्माणिvital spots
मर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
भिन्दतीshe pierces/splits
भिन्दती:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष?; स्त्रीलिङ्ग-एकवचन कर्तरि वर्तमानकाले (actually present participle-like finite: 3rd sg); परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
रक्तोत्पलम्a red lotus
रक्तोत्पलम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक) + उत्पल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; उपमान (simile base)
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (simile particle)
क्रोधसंरक्तम्reddened by anger
क्रोधसंरक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोध (प्रातिपदिक) + संरक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण (qualifier) मुखम्
बिभ्रतीbearing/holding
बिभ्रती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि
मुखम्face
मुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन