Shloka 67
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
मायाशक्तोर्विनाशेन सर्पिणी विलयं गता / क्रोधं च तद्विनाशेन प्राप्ताः पञ्च चमूवराः
Transliteration
māyāśaktorvināśena sarpiṇī vilayaṃ gatā / krodhaṃ ca tadvināśena prāptāḥ pañca camūvarāḥ
Translation
وبفناء قوة المايا زالت الأفعى الأنثى واندثرت؛ وبسبب ذلك الفناء استبدّ الغضب بخمسة قادة الجند المبرّزين.
Word by Word
माया-शक्त्योःof (her) illusory powers
माया-शक्त्योः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाया + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मायायाः शक्ती)
विनाशेनby the destruction
विनाशेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootविनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/हेतु), एकवचन; Instrumental singular
सर्पिणीthe serpent-woman
सर्पिणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्पिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
विलयम्dissolution
विलयम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootविलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/गति-लक्ष्य), एकवचन
गताwent / attained
गता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'gone/attained'
क्रोधम्anger
क्रोधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/प्राप्ति-विषय), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तत्-विनाशेनby that destruction
तत्-विनाशेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक) + विनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (हेतु), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तस्य विनाशः)
प्राप्ताःbecame seized by / obtained
प्राप्ताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'having obtained/overcome by'
पञ्चfive
पञ्च:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (अव्यय/संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोगः; here qualifying 'चमूवराः' (five)
चमू-वराःthe foremost warriors of the army
चमू-वराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचमू + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन; कर्मधारय: 'श्रेष्ठाः चमूचराः' (best among the troops)