Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

उद्भूतैर्धूलिकाजालैराक्रान्ता दैत्यसैनिकाः / इयत्तयातः सेनायाः संख्यापि परिभाविता

udbhūtairdhūlikājālairākrāntā daityasainikāḥ / iyattayātaḥ senāyāḥ saṃkhyāpi paribhāvitā

وبشبكات الغبار التي ثارت، غُشّيت جيوشُ الديتيا وطُوِّقت؛ وبعِظَم ذلك غدا حتى عددُ الجيش مُلتبسًا لا يُدرَك.

udbhūtaiḥby risen/raised
udbhūtaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootudbhūta (कृदन्त, √bhū धातु with ud-)
FormNeuter/Masculine, Instrumental (3rd), Plural; qualifying dhūlikājālaiḥ
dhūlikā-jālaiḥby clouds/masses of dust
dhūlikā-jālaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootdhūlikā (प्रातिपदिक) + jāla (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Plural; ‘धूलिकाजालैः’ = by nets/masses of dust
ākrāntāḥoverwhelmed/covered
ākrāntāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootākrānta (कृदन्त, √kram धातु with ā-)
FormMasculine, Nominative, Plural; past passive participle used predicatively with daityasainikāḥ
daitya-sainikāḥDaitya soldiers
daitya-sainikāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक) + sainika (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; ‘दैत्यानां सैनिकाः’ = soldiers of the Daityas
iyattayāby such a magnitude
iyattayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootiyattā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular; ‘by such an extent/measure’
ātaḥreached/attained
ātaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā (उपसर्ग) + √i (धातु) ; form: āta (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular; PPP ‘brought/come’; used with saṃkhyā (fem.) elliptically—sense: ‘(एतावता) आता’ = reached (to this extent)
senāyāḥof the army
senāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsenā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
saṃkhyānumber/count
saṃkhyā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃkhyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (समुच्चय/अपि = also/even)
paribhāvitāwas confounded/overwhelmed
paribhāvitā:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/भाव)
TypeAdjective
Rootparibhāvita (कृदन्त, √bhū/√bhāv धातु with pari-)
FormFeminine, Nominative, Singular; PPP agreeing with saṃkhyā