Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

अकाल एव निर्भिन्ना भित्तयो दैत्यपत्तने / धूर्णमाना पतन्ति स्म महोल्का गगनस्थलात्

akāla eva nirbhinnā bhittayo daityapattane / dhūrṇamānā patanti sma maholkā gaganasthalāt

وفي غير أوانه انشقّت جدران مدينة الديتيا، وراحت شُهُبٌ عظيمة تدور وتهوي من صفحة السماء.

अकालःuntimely time
अकालः:
कर्ता (Karta/Subject) (temporal subject: ‘untimely time’)
TypeNoun
Rootअकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध/निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle)
निर्भिन्नाःsplit/broken
निर्भिन्नाः:
विशेषण (Qualifier of भित्तयः)
TypeAdjective
Rootनिर्-√भिद् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे (feminine) (भित्ति), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), बहुवचन (plural)
भित्तयःwalls
भित्तयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभित्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (feminine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), बहुवचन (plural)
दैत्य-पत्तनेin the Daitya city
दैत्य-पत्तने:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + पत्तन (प्रातिपदिक)
Formसमासः (determinative: ‘of the Daityas’), नपुंसकलिङ्गे (neuter), सप्तमी-विभक्ति (locative/7th), एकवचन (singular)
धूर्णमानाःwhirling
धूर्णमानाः:
विशेषण (Qualifier of महोल्काः)
TypeAdjective
Root√धूर्ण्/धूर्ण (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), स्त्रीलिङ्गे (feminine) (महोल्का), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), बहुवचन (plural)
पतन्तिfall
पतन्ति:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Root√पत् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural), परस्मैपद
स्मindeed/then (narrative)
स्म:
सम्बन्ध/निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-निपात (particle indicating past narration/continuity)
महा-उल्काःgreat meteors
महा-उल्काः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उल्का (प्रातिपदिक)
Formसमासः (descriptive: ‘great meteors’), स्त्रीलिङ्गे (feminine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), बहुवचन (plural)
गगन-स्थलात्from the sky
गगन-स्थलात्:
अपादान (Apadana/Ablative-source)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक) + स्थल (प्रातिपदिक)
Formसमासः (determinative: ‘from the sky-region’), नपुंसकलिङ्गे (neuter), पञ्चमी-विभक्ति (ablative/5th), एकवचन (singular)