Shloka 26
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
कतिचिन्नकुलारूढाः कतिचित्कोकिलासनाः / सर्वाश्च श्यामलाकाराः काश्चित्कर्णीरथस्थिताः
Transliteration
katicinnakulārūḍhāḥ katicitkokilāsanāḥ / sarvāśca śyāmalākārāḥ kāścitkarṇīrathasthitāḥ
Translation
منهنّ من ركب النَّكولا، ومنهنّ من جلسن على مقعد الكوكِلا؛ وكلهنّ ذوات هيئة شَياملة، وبعضهنّ مستقرّات على عربة «كرني».
Word by Word
कतिचित्some / several
कतिचित्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootकति (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-परिमाण (some/several)
नकुल-आरूढाःmounted on mongooses
नकुल-आरूढाः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनकुल (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त; आ√रुह् क्त) (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (सप्तमी-तत्पुरुष/आश्रय: नकुले आरूढाः ‘mounted on mongooses’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; शक्तयः इत्यस्य विशेषण
कतिचित्some
कतिचित्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootकति (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-परिमाण
कोकिल-आसनाःhaving cuckoos as seats/mounts
कोकिल-आसनाः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootकोकिल (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: कोकिलस्य आसनम्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणवत्
सर्वाःall (of them)
सर्वाः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formसर्वनामसदृश-विशेषण, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
श्यामल-आकाराःof dark form/appearance
श्यामल-आकाराः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootश्यामल (प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (श्यामलः आकारः यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
काश्चित्some
काश्चित्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित (‘some’)
कर्णी-रथ-स्थिताःstationed on Karṇī’s chariot
कर्णी-रथ-स्थिताः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकर्णी (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त; √स्था क्त) (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (सप्तमी-तत्पुरुष: कर्णीरथे स्थिताः ‘standing/placed on Karṇī’s chariot’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण