Shloka 30
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
Devanagari script
अथ तद्भस्म संवीक्ष्य चित्रकर्मा गणेश्वरः / तद्भस्मना तु पुरुषं चित्राकारं चकार सः
Transliteration
atha tadbhasma saṃvīkṣya citrakarmā gaṇeśvaraḥ / tadbhasmanā tu puruṣaṃ citrākāraṃ cakāra saḥ
Translation
ثم لما رأى ذلك الرماد، قام تشتركرما سيدُ الغَنَة، فصوّر من ذلك الرماد رجلاً ذا هيئة بديعة عجيبة.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तरवाचक (then/now)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम्
भस्मashes
भस्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
संवीक्ष्यhaving observed
संवीक्ष्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्+वीक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having looked at/observed’
चित्रकर्माCitrakarman (the artisan)
चित्रकर्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्रकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; कर्मधारयः (‘चित्रं कर्म यस्य/चित्रकर्मा’ नाम)
गणेश्वरःlord of the gaṇas
गणेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘गणानाम् ईश्वरः’)
तत्with that
तत्:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचनम्; विशेषणम्
भस्मनाby/with ashes
भस्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचनम्
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधसूचक (but/indeed)
पुरुषम्a man/person
पुरुषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
चित्राकारम्of wondrous form
चित्राकारम्:
Karma-anvayi (कर्मसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘चित्रस्य आकारः’ = having a wondrous form)
चकारmade
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; सर्वनाम