Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention

Amṛtamanthana-Prasaṅga

इति तस्या वचः श्रुत्वा दैत्यास्तद्वाक्यमोहिताः / पीयूषकलशं तस्यै ददुस्ते मुग्धचेतसः

iti tasyā vacaḥ śrutvā daityāstadvākyamohitāḥ / pīyūṣakalaśaṃ tasyai daduste mugdhacetasaḥ

فلما سمع الديتيا كلامها سُحِروا بقولها؛ وبقلوبٍ مغتَرّة سلّموها كَلَشَةَ الأَمْرِتَة، إناءَ الرحيق الخالد.

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle (इति-प्रयोगः)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
वचःspeech/words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (क्रिया/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्यय, त्वान्त), from √श्रु; ‘having heard’ (पूर्वकालिक क्रिया)
दैत्याःthe Daityas (demons)
दैत्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); demonstrative qualifying ‘वाक्यम्’
वाक्यstatement
वाक्य:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
मोहिताःdeluded
मोहिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुह् (धातु)
FormPast passive participle (क्त-प्रत्यय), from √मुह्; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
पीयूषnectar (amṛta)
पीयूष:
Sambandha (सम्बन्ध/compound member)
TypeNoun
Rootपीयूष (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), stem used as first member in compound
कलशम्jar/pot
कलशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
पीयूषकलशम्the jar of nectar
पीयूषकलशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपीयूष + कलश (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्ध), ‘nectar-jar’; Masculine, Accusative, Singular
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Dative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन)
ददुःgave
ददुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; pronoun referring to ‘दैत्याः’
मुग्धbewildered
मुग्ध:
Sambandha (सम्बन्ध/compound member)
TypeAdjective
Rootमुग्ध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; first member in compound
चेतसःminds
चेतसः:
Sambandha (सम्बन्ध/compound member)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन) used as second member in bahuvrīhi
मुग्धचेतसःbewildered-minded
मुग्धचेतसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुग्ध + चेतस् (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi (बहुव्रीहि), ‘those whose minds are bewildered’; Masculine, Nominative, Plural