Previous Verse
Next Verse

Shloka 179

Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada

एकार्मवे तदा ह्यो वै न शीघ्रस्तेन ता नराः / तस्मिन्युगसहस्रान्ते दिवसे ब्रह्मणो गते

ekārmave tadā hyo vai na śīghrastena tā narāḥ / tasminyugasahasrānte divase brahmaṇo gate

في ذلك المحيط الواحد (إيكارْنَفَ) لم تكن هناك سرعة آنذاك؛ لذلك كان الناس كأنهم ساكنون. وحين انقضى يوم براهما عند نهاية ألف يوجا.

एकार्मवेin the ekārmava (state/period)
एकार्मवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएकार्मव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (particle: for/indeed)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (assertive particle)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
शीघ्रःquick
शीघ्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative), एकवचन; (implicit subject)
तेनby that/therefore
तेन:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (instrumental), एकवचन; कारणे ‘by that/therefore’
ताःthose
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (nominative), बहुवचन; ‘those’
नराःmen/people
नराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative), बहुवचन; ताः इत्यस्य समानाधिकरणम् (intended: ते नराः)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (locative), एकवचन
युगसहस्रान्तेat the end of a thousand yugas
युगसहस्रान्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग-सहस्र-अन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (युगसहस्रस्य अन्तः)
दिवसेon the day
दिवसे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
गतेwhen (it) has passed
गते:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), सप्तमी (locative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; लोके ‘when (it) has passed’ (locative absolute)