Shloka 61
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
लज्जाया विनयः पुत्रो व्यवसायो वसोः सुतः / क्षेमः शान्तेः सुतश्चापि सुखं सिद्धेर्व्यजायत
Transliteration
lajjāyā vinayaḥ putro vyavasāyo vasoḥ sutaḥ / kṣemaḥ śānteḥ sutaścāpi sukhaṃ siddhervyajāyata
Translation
ابنُ لَجّا هو ‘وِنَيا’؛ وابنُ وَسو هو ‘ڤْيَوَسایا’. وابنُ شانتي هو ‘كْشِيمَ’; ومن سِدّهي وُلد ‘سُخَ’ (السعادة).
Word by Word
लज्जायाःof Lajjā (Modesty)
लज्जायाः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootलज्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
विनयःVinaya (Humility)
विनयः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with विनयः
व्यवसायःVyavasāya (Effort/Resolve)
व्यवसायः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootव्यवसाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वसोःof Vasu
वसोः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; genitive singular
सुतःson
सुतः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with व्यवसायः
क्षेमःKṣema (Welfare/Security)
क्षेमः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शान्तेःof Śānti (Peace)
शान्तेः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
सुतःson
सुतः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with क्षेमः
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (also)
सुखम्Sukha (Happiness)
सुखम्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सिद्धेःof Siddhi (Success)
सिद्धेः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
व्यजायतwas born
व्यजायत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; 'was born'