Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds

Cosmogony and Earth’s Retrieval

अहङ्कृता अहंमाना अष्टाविंशद्द्विधात्मिकाः / एकादशन्द्रियविधा नवधात्मादयस्तथा

ahaṅkṛtā ahaṃmānā aṣṭāviṃśaddvidhātmikāḥ / ekādaśandriyavidhā navadhātmādayastathā

هم متكوّنون من الأهمكارة، ممتلئون بكِبْرِ «أنا»؛ ذوو طبيعة مزدوجة في ثمانٍ وعشرين صورة؛ ويتنوعون إلى أحد عشر نوعًا من الحواس، وكذلك تسعة أنواع من الآتما وغيرها.

ahaṅkṛtāḥegoistic
ahaṅkṛtāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootahaṅkṛta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; bahuvrīhi-like adjectival usage ‘having ego-made-ness’ (lexicalized)
ahaṃ-mānāḥself-conceited
ahaṃ-mānāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootaham (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + māna (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; समासः तत्पुरुषः (ahaṃ-māna = self-conceit)
aṣṭāviṃśat-dvidhātmikāḥtwenty-eightfold, of twofold nature
aṣṭāviṃśat-dvidhātmikāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootaṣṭāviṃśat (संख्या-प्रातिपदिक) + dvidhā (अव्यय/प्रातिपदिक) + ātmika (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; समासः तत्पुरुषः (aṣṭāviṃśat-prakārāḥ, dvidhā-ātmikāḥ = of twenty-eight, twofold in nature)
ekādaśa-indriya-vidhāḥof the eleven-sense type
ekādaśa-indriya-vidhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootekādaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + indriya (प्रातिपदिक) + vidha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; समासः तत्पुरुषः (ekādaśa indriyāṇi yeṣāṃ/ekādaśa-indriya-vidhāḥ = of the type of eleven senses)
navadhā-ātmādayaḥthe ninefold self etc.
navadhā-ātmādayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnavadhā (अव्यय) + ātman (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; समासः तत्पुरुषः (navadhā-ātma-ādayaḥ = the self etc. in ninefold division)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) ‘thus/likewise’