Shloka 128
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
ततस्ते ह्युपपद्यन्ते तुल्यरूपैर्जनैर्जनाः / उषित्वा रजनीं ते च ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः
Transliteration
tataste hyupapadyante tulyarūpairjanairjanāḥ / uṣitvā rajanīṃ te ca brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ
Translation
ثم يولد الناس بين أناسٍ مماثلين لهم في الصورة؛ ويمكثون مدة ليلةٍ واحدة من ليالي براهما ذي الميلاد غير المتجلّي.
Word by Word
ततःthereafter
ततः:
सम्बन्ध (Discourse adverb)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/कारणवाचक-अव्यय (from there/thereafter)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
हिindeed/for
हि:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थक
उपपद्यन्तेarise/come into being
उपपद्यन्ते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootउप-√पद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
तुल्य-रूपैःwith similar forms
तुल्य-रूपैः:
सह/साधन (Instrument/Association)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय; विशेषण
जनैःwith people/beings
जनैः:
सह (Saha/Association)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
जनाःpeople
जनाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
उषित्वाhaving stayed
उषित्वा:
पूर्वक्रिया (Pūrvakriyā/Absolutive)
TypeVerb
Root√वस् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having dwelt)
रजनीम्a night
रजनीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (Genitive/Relation)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अव्यक्त-जन्मनःwhose birth is unmanifest
अव्यक्त-जन्मनः:
सम्बन्ध (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अव्यक्तं जन्म यस्य) विशेषणम् ब्रह्मणः