Shloka 51
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
एतं नः संशयं सूत व्याख्यातुं त्वमिहार्हसि / दौहित्रश्चैव सोमस्य कथं श्र्वशुरतां गतः
Transliteration
etaṃ naḥ saṃśayaṃ sūta vyākhyātuṃ tvamihārhasi / dauhitraścaiva somasya kathaṃ śrvaśuratāṃ gataḥ
Translation
يا سوتا، أنت أهلٌ لشرح شكّنا هذا: كيف بلغ حفيد سوما منزلة الحَمْوِ وصار صِهراً؟
Word by Word
एतम्this
एतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; demonstrative pronoun used adjectivally
नःour
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; enclitic pronoun
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन
व्याख्यातुम्to explain
व्याख्यातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootव्याख्या + कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive (तुमन्त), ‘to explain’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (कर्ता), एकवचन
इहhere
इह:
Desha/Adhikarana (देश/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (क्रियाविशेषण)
अर्हसिare able/ought
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दौहित्रःgrandson (daughter’s son)
दौहित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदौहित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction (समुच्चय)
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; particle (निश्चय/अवधारण)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
कथम्how
कथम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; interrogative adverb (प्रश्न)
श्वशुरताम्the status of father-in-law
श्वशुरताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्वशुरता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; abstract noun ‘state of being father-in-law’
गतःhas attained
गतः:
Kriya (क्रिया/अवस्था)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त past participle (भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; used predicatively