Shloka 22
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
देवा मन्वन्तरे स्वस्थाः पृथोस्तु शृणुत प्रजाः / पृथोस्तु पुत्रौ विक्रान्तौ जज्ञाते ऽन्तर्द्धिपाषनौ
Transliteration
devā manvantare svasthāḥ pṛthostu śṛṇuta prajāḥ / pṛthostu putrau vikrāntau jajñāte 'ntarddhipāṣanau
Translation
في زمن المنونترة كان الآلهة في عافية وطمأنينة. يا أيها الرعايا، اسمعوا خبر پṛthu—لقد وُلد له ابنان شديدا البأس: أنتردّهي وباشَنَة.
Word by Word
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मन्वन्तरेin the Manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
स्वस्थाःwell/at ease
स्वस्थाः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootस्वस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (देवाः)
पृथोःof Pṛthu
पृथोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
शृणुतhear (you all)
शृणुत:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
प्रजाःO subjects/people
प्रजाः:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा, बहुवचन (हे प्रजाः)
पृथोःof Pṛthu
पृथोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात; विशेषार्थक
पुत्रौtwo sons
पुत्रौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
विक्रान्तौvaliant
विक्रान्तौ:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि-क्रम् (धातु) + क्त (कृत्) (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि क्त-प्रत्यय (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (पुत्रौ)
जज्ञातेwere born
जज्ञाते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; आत्मनेपदम्
अन्तर्द्धि-पाषणौAntarddhi and Pāṣaṇa (names)
अन्तर्द्धि-पाषणौ:
Karta (कर्ता/Apposition)
TypeNoun
Rootअन्तर्द्धि + पाषण (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (अन्तर्द्धिः च पाषणः च) नामधेय-द्वयम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन