Shloka 13
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
वायुं कृत्वा तथा वत्सं बीजानि वसुधातले / ततः स्वायंभुवे पूर्वं तदा मन्वन्तरे पुनः
Transliteration
vāyuṃ kṛtvā tathā vatsaṃ bījāni vasudhātale / tataḥ svāyaṃbhuve pūrvaṃ tadā manvantare punaḥ
Translation
باتخاذ فايُو عِجلاً ظهرت البذور على وجه الأرض؛ ثم كان ذلك أولاً في منونتر سْفايَمبهوفا، ثم تكرر بعد ذلك في منونترات أخرى.
Word by Word
वायुम्Vāyu (wind-god)
वायुम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (prior action)
तथाthus/likewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: thus)
वत्सम्calf
वत्सम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
बीजानिseeds
बीजानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
वसुधा-तलेon the surface of the earth
वसुधा-तले:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण (location)
ततःthen/thereafter
ततः:
Kāla (काल/Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरार्थक (then/thereafter)
स्वायंभुवेin (the time of) Svāyambhuva
स्वायंभुवे:
Adhikarana (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (मन्वन्तर-विशेषे)
पूर्वम्earlier/previously
पूर्वम्:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक क्रियाविशेषण (adverb: earlier)
तदाthen
तदा:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (then)
मन्वन्तरेin the Manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Time-context)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)