Shloka 34
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
प्रायोपवेशमकरोत्ततो ऽसौ शिष्यकारमात् / क्रुद्धं दृष्ट्वा ततः शक्रोवरं सो ऽथ पुनर्ददौ
Transliteration
prāyopaveśamakarottato 'sau śiṣyakāramāt / kruddhaṃ dṛṣṭvā tataḥ śakrovaraṃ so 'tha punardadau
Translation
ثم بسبب التلميذ قام بـ«برايوپويشا»؛ فلما رآه شَكرا (إندرا) غاضبًا منحه نعمةً من جديد.
Word by Word
प्रायोपवेशम्fasting-unto-death (act)
प्रायोपवेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राय + उपवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुषः—प्रायः उपवेशः (fast-unto-death sitting)
अकरोत्did, performed
अकरोत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमसूचक (thereupon/from that)
असौhe (that person)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative/1st), एकवचन
शिष्यकारम्from the disciple’s act/service
शिष्यकारम्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootशिष्यकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (ablative/5th), एकवचन (पाठे: शिष्यकारमात्); तत्पुरुषः—शिष्यस्य कारः/कर्म (disciple’s act/service)
क्रुद्धम्angry
क्रुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative/2nd), एकवचन; (शक्रं) विशेषयति
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Hetu (हेतु/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
ततःthen
ततः:
Sambandha (क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमसूचक
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative/1st), एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (accusative/2nd), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमसूचक
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिसूचक (again)
ददौgave
ददौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद