Shloka 183
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
तथा मन्वन्तरान्तेषु आदिर्मन्वन्तरस्य च / क्षीणे मन्वन्तरे पूर्वे प्रवृत्ते चापरे पुनः
Transliteration
tathā manvantarānteṣu ādirmanvantarasya ca / kṣīṇe manvantare pūrve pravṛtte cāpare punaḥ
Translation
وكذلك عند نهايات المانفنترا وفي مطلع المانفنترا أيضًا؛ فإذا انقضى المانفنترا السابق وابتدأ الآخر من جديد.
Word by Word
तथाthus, likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
मन्वन्तर-अन्तेषुat the ends of the manvantaras
मन्वन्तर-अन्तेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; अधिकरण (locative)
आदिःthe beginning
आदिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृपद (subject-noun)
मन्वन्तरस्यof the manvantara
मन्वन्तरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
क्षीणेwhen (it is) ended, exhausted
क्षीणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्षी (धातु) → क्षीण (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे विशेषण (locative absolute sense with following locative)
मन्वन्तरेin the manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
पूर्वेprevious
पूर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (qualifier of मन्वन्तरे)
प्रवृत्तेwhen (it is) begun/commenced
प्रवृत्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र√वृत् (धातु) → प्रवृत्त (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे विशेषण (locative absolute sense with following locative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अपरेin the other (later one)
अपरे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (qualifier of मन्वन्तरे understood)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (adverb)