Shloka 175
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
इत्येष कीत्तितः सर्गो मनोः स्वायंभुवस्य ते / प्रतिसंधिं तु वक्ष्यामि तस्य चैवापरस्य च
Transliteration
ityeṣa kīttitaḥ sargo manoḥ svāyaṃbhuvasya te / pratisaṃdhiṃ tu vakṣyāmi tasya caivāparasya ca
Translation
هكذا ذُكر لك سَرْغُ (الخلق) في عهد منو سْوَايَمْبْهُوفا؛ والآن سأبيّن السَّنْدهي، أي موضع الوصل بينه وبين الذي يليه.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; सर्वनाम
कीत्तितःdescribed
कीत्तितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√कीर्त्/कीर्तय् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण
सर्गःcreation/section
सर्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
स्वायंभुवस्यof Svāyambhuva
स्वायंभुवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; विशेषण-रूपेण मनोः (genitive apposition)
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th case), एकवचन; सर्वनाम—सम्प्रदान (dative: to you)
प्रतिसंधिम्the transition/junction
प्रतिसंधिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिसंधि (प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्रीलिङ्ग (प्रयोगे भेदः), द्वितीया (2nd case), एकवचन
तुnow/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक-निपात (particle)
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (particle)
अपरस्यof the other/next
अपरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th case), एकवचन; विशेषण—‘other/next’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)