Shloka 9
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
सामगानामथाचार्य ऐलो राजा पुरूरवाः / षट्चत्वारिंशदन्ये वै तेषां शिष्याः श्रुतर्षयः
Transliteration
sāmagānāmathācārya ailo rājā purūravāḥ / ṣaṭcatvāriṃśadanye vai teṣāṃ śiṣyāḥ śrutarṣayaḥ
Translation
كان مُعلِّمُ أناشيد الساما هو الملكُ بورورَفا من سلالة آيلا؛ وله ستةٌ وأربعون تلميذًا آخرون، من الرِّشي العارفين بالشروتي.
Word by Word
सामगानाम्of the Sāma-chanters
सामगानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसामग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; Genitive plural
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: then/now)
आचार्यःteacher, preceptor
आचार्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
ऐलःAila (descendant of Ilā)
ऐलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootऐल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; patronymic adjective used substantively
राजाking
राजा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular (irregular stem राजन्)
पुरूरवाःPurūravas
पुरूरवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुरूरवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular (s-stem)
षट्six
षट्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोगः; ‘catvāriṃśat’ इत्यनेन सह संख्या-समुच्चय
चत्वारिंशत्forty
चत्वारिंशत्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचत्वारिंशत् (संख्या/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत्; ‘षट्’ इत्यनेन सह 46
अन्येothers
अन्ये:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात; अवधान/निश्चयार्थक (particle: indeed)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Pronoun genitive plural
शिष्याःdisciples
शिष्याः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
श्रुतर्षयःlearned sages
श्रुतर्षयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootश्रुत + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः—‘श्रुताः ऋषयः’ (learned sages)