Shloka 20
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
एताश्च ब्रह्मवादिन्य अप्सरो रूपंसमताः / इत्येता मुख्यशः प्रोक्ता मया च ऋषिपुत्रकाः
Transliteration
etāśca brahmavādinya apsaro rūpaṃsamatāḥ / ityetā mukhyaśaḥ proktā mayā ca ṛṣiputrakāḥ
Translation
هؤلاء كلهنّ أَبْسَراتٌ ناطقاتٌ بالبرهمن، متساوياتٌ في الحسن؛ وهكذا، يا أبناءَ الرِّشي، ذكرتُهُنّ على وجه الإجمال كالأهمّ.
Word by Word
एताःthese (f.)
एताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
ब्रह्मवादिन्यःwomen who speak of Brahman
ब्रह्मवादिन्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मवादिनी (प्रातिपदिक: ब्रह्म + वादिनी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः (ब्रह्मणि/ब्रह्म विषयकं वदन्ति)
अप्सरःapsarases
अप्सरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (वैदिक/काव्य-रूप: अप्सरः)
रूप-समताःequal in beauty
रूप-समताः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootरूप (प्रातिपदिक) + समता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः (रूपे समता = equal in beauty/form)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्तिबोधक-अव्यय (quotative particle)
एताःthese (f.)
एताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मुख्यशःchiefly
मुख्यशः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमुख्यशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (adverb: chiefly/principally)
प्रोक्ताःhave been declared
प्रोक्ताः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + त (क्त)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘have been stated/declared’
मयाby me
मया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश (by me)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
ऋषि-पुत्रकाःsons of sages
ऋषि-पुत्रकाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक) + पुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः (ऋषेः पुत्रकाः = sons of sages/young sons)