Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings

वृद्धाश्चालोलुपाश्चैव त्वात्मवन्तो ह्यदांभिकाः / सम्यग्विनीता ऋजवस्तानाचार्यान्प्रजक्षते

vṛddhāścālolupāścaiva tvātmavanto hyadāṃbhikāḥ / samyagvinītā ṛjavastānācāryānprajakṣate

مَن كان شيخًا غيرَ طمّاع، مالكًا لنفسه بلا رياء، مهذّبًا حقًّا مستقيمَ السيرة—فأولئك يقرّهم الناس ويعلنونهم «آچاريا».

वृद्धाःelderly
वृद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अलोलुपाःnot greedy
अलोलुपाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-लोलुप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; नञ्-प्रत्यय (negation)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (contrastive particle)
आत्मवन्तःself-possessed
आत्मवन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआत्मवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतौ-अव्यय (particle: indeed/for)
अदाम्भिकाःnot hypocritical
अदाम्भिकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-दाम्भिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; नञ्-प्रत्यय (negation)
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
विनीताःwell-disciplined
विनीताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-नी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऋजवःstraightforward
ऋजवः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootऋजु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
आचार्यान्teachers
आचार्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
प्रजक्षतेthey declare/call
प्रजक्षते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-चक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद