Shloka 43
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
तस्मान्नान्वेति तद्यज्ञस्तपोमूलमिदं स्मृतम् / द्रव्यमन्त्रात्मको यज्ञस्तपस्त्वनशनात्मकम्
Transliteration
tasmānnānveti tadyajñastapomūlamidaṃ smṛtam / dravyamantrātmako yajñastapastvanaśanātmakam
Translation
لذلك لا يلحق ذلك اليَجْن بالتقشّف؛ فقد ذُكر أن هذا قائم على جذور التبسيا. اليَجْن قوامه القرابين والمانترا، أمّا التبسيا فقوامها الأناشَنَة، أي الصوم وترك الطعام.
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान/Ablative source)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
अन्वेतिfollows
अन्वेति:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootअनु-इ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (qualifies यज्ञः)
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तपोमूलम्rooted in austerity
तपोमूलम्:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootतपस् + मूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तपसः मूलम्)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
स्मृतम्is considered/remembered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + स्मृत (कृदन्त, क्त/PPP)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय
द्रव्य-मन्त्र-आत्मकःconsisting of materials and mantras
द्रव्य-मन्त्र-आत्मकः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootद्रव्य + मन्त्र + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहु-तत्पुरुष (द्रव्यः मन्त्रः च आत्मा यस्य/आत्मकः = consisting of substances and mantras)
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-निपात (particle)
अनशन-आत्मकम्consisting of fasting
अनशन-आत्मकम्:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअनशन + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (अनशनम् आत्मा यस्य/आत्मकम् = consisting in fasting)