Shloka 38
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
मन्वन्तरस्य संख्यां तु वर्षाग्रेण निबोधत / त्रिंशत्कोट्यस्तु वर्षाणां मानुषेण प्रकीर्त्तिताः
Transliteration
manvantarasya saṃkhyāṃ tu varṣāgreṇa nibodhata / triṃśatkoṭyastu varṣāṇāṃ mānuṣeṇa prakīrttitāḥ
Translation
اعلموا عدد المَنونترا بمقياس السنين؛ ففي عدّ البشر يُذكر أنه ثلاثون كروْرًا من السنين.
Word by Word
मन्वन्तरस्यof the Manvantara
मन्वन्तरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु-अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; मनोः अन्तरम् इति षष्ठी-तत्पुरुष
संख्याम्the number
संख्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/पदार्थ-भेदक (but/indeed)
वर्ष-अग्रेणby (reckoning in) years
वर्ष-अग्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवर्ष-अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; वर्षस्य अग्रेण इति षष्ठी-तत्पुरुष; करण (instrumental)
निबोधतunderstand/learn
निबोधत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि√बुध् (धातु)
Formलोट् (imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद
त्रिंशत्-कोट्यःthirty crores
त्रिंशत्-कोट्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिंशत् + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; द्विगु-समास (संख्यापूर्वक)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/and)
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
मानुषेणby human (reckoning)
मानुषेण:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; विशेषणरूपेण (human)
प्रकीर्तिताःare proclaimed/said
प्रकीर्तिताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘कोट्यः’ इत्यस्य विशेषणम्