Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

सूर्येण सह सामुद्रं गत्वा प्रातस्तनात्स वै / द्वौ कालौ संगमं चैव मध्याह्ने नियतं रविः

sūryeṇa saha sāmudraṃ gatvā prātastanātsa vai / dvau kālau saṃgamaṃ caiva madhyāhne niyataṃ raviḥ

وهو (القمر) يمضي مع الشمس إلى نواحي البحر ويقيم هناك منذ الصباح؛ وهناك يقع التقاء زمنين أيضًا، وعند الظهيرة يثبت رَوي على نظامه المقرر.

sūryeṇawith the sun
sūryeṇa:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
sahatogether with
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormPrepositional indeclinable (सह-अव्यय) indicating accompaniment
sāmudramthe sea/ocean (region)
sāmudram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāmudra (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular (used as destination)
gatvāhaving gone
gatvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त) from √gam ‘to go’
prātaḥ-tanātfrom the morning time
prātaḥ-tanāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootprātaḥ (अव्यय) + tana (प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva compound (‘in the morning’), Ablative (5th), Singular; prātaḥ as avyaya + tanāt ‘from that time/period’
saḥhe/that (moon)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Nominative, Singular
vaiindeed
vai:
Prayojaka-nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
dvautwo
dvau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्याप्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Dual (agreeing with kālau)
kālautwo periods
kālau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Dual
saṃgamammeeting/conjunction
saṃgamam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃgama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-अव्यय)
evajust/indeed
eva:
Prayojaka-nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
madhyāhneat midday
madhyāhne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhyāhna (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th), Singular
niyatamfixed/regular
niyatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootniyata (√yam, क्त-कृदन्त as adjective)
FormNeuter, Accusative, Singular; used predicatively ‘fixed/settled’ (agreeing with implied ‘saṃgamaṃ’ or ‘kālam’)
raviḥthe sun
raviḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular