Shloka 41
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
पौर्णमासी व्यतीपाते यदीक्षेतां परस्परम् / यस्मिन्काले समौ स्यातां तौ व्यतीपात एव सः
Transliteration
paurṇamāsī vyatīpāte yadīkṣetāṃ parasparam / yasminkāle samau syātāṃ tau vyatīpāta eva saḥ
Translation
في «فيتيپاتا»، إذا في يوم البدر تقابلت الشمس والقمر ونظر كلٌّ منهما إلى الآخر، فالوقت الذي يتساويان فيه هو عين «الفيتيپاتا».
Word by Word
पौर्णमासीthe full-moon (tithi)
पौर्णमासी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपौर्णमासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; full-moon (tithi/deity)
व्यतीपातेat vyatīpāta
व्यतीपाते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootव्यतीपात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
यदिif
यदि:
सम्बन्ध/निपात (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (conditional particle)
ईक्षेताम्should look/see
ईक्षेताम्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootईक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative/Optative-like injunctive in context) / विधिलिङ्-सम्भाव्य; मध्यमपुरुष (2nd), द्विवचन; परस्मैपद; ‘may/should (they two) see’
परस्परम्mutually/each other
परस्परम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (reciprocal adverb)
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; relative pronoun ‘in which’
कालेtime
काले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
समौequal/aligned
समौ:
विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; agreeing with तौ; ‘equal/aligned’
स्याताम्may be
स्याताम्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन; ‘may be’
तौthose two
तौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; demonstrative pronoun
व्यतीपातःvyatīpāta
व्यतीपातः:
विधेय (Predicate noun)
TypeNoun
Rootव्यतीपात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis
सःthat
सः:
समानााधिकरण (Apposition to व्यतीपातः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन