Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

शङ्खचक्रगदापाणिः शयितो विमलेंऽभसि / एतस्मिन्नन्तरे दूरात्पश्यामि ह्यमितप्रभम्

śaṅkhacakragadāpāṇiḥ śayito vimaleṃ'bhasi / etasminnantare dūrātpaśyāmi hyamitaprabham

كنتُ، وأنا حاملٌ للصدفة والقرص والهراوة، مضطجعاً في ماءٍ صافٍ طاهر؛ وفي تلك الأثناء رأيتُ من بعيدٍ ذا النور الذي لا يُحدّ.

शङ्खचक्रगदापाणिःone whose hands hold conch, discus, and mace
शङ्खचक्रगदापाणिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्ख + चक्र + गदा + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (yasya pāṇau śaṅkha-cakra-gadāḥ santi saḥ)
शयितःreclining
शयितः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√शी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि
विमलेin pure/clear
विमले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (qualifier of अम्भसि)
अम्भसिin water
अम्भसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
अन्तरेin the interval/meanwhile
अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in the interval/meanwhile’
दूरात्from afar
दूरात्:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूत (ablative used adverbially)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतु/निश्चय-अव्यय (particle: indeed/for)
अमितप्रभम्of immeasurable radiance
अमितप्रभम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअमित + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (amitā prabhā yasya/amitā prabhā)