Shloka 95
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
शुक्रस्याप्यम्मयं शुक्लं पद्मं षौडःशरश्मिषु / नवरश्मेस्तु भौमस्य लौहितं स्थानमम्मयम्
Transliteration
śukrasyāpyammayaṃ śuklaṃ padmaṃ ṣauḍaḥśaraśmiṣu / navaraśmestu bhaumasya lauhitaṃ sthānamammayam
Translation
ومقامُ شُكرا (الزُّهرة) أيضًا أبيضُ مائيّ كزهرةِ اللوتس، ذو ستَّ عشرةَ شعاعًا؛ وأما مقامُ بْهاوما ذي التسعةِ أشعة (المريخ) فمائيّ ذو لونٍ أحمر.
Word by Word
शुक्रस्यof Śukra (Venus)
शुक्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; (Venus)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)
अम्मयम्watery
अम्मयम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअम् + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘made of water’
शुक्लम्white/bright
शुक्लम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पद्मम्lotus
पद्मम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
षोडशरश्मिषुamong the sixteen-rayed (ones)
षोडशरश्मिषु:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootषोडश + रश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; बहुव्रीहि: ‘षोडश रश्मयः येषां ते’ (those having sixteen rays)
नवरश्मेःof the nine-rayed one
नवरश्मेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootनव + रश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; बहुव्रीहि: ‘नव रश्मयः यस्य’ (the nine-rayed one)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेष (but/indeed)
भौमस्यof Bhauma (Mars)
भौमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभौम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; (Mars)
लौहितम्reddish
लौहितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootलौहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
स्थानम्abode/place
स्थानम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अम्मयम्watery
अम्मयम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअम् + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन