Shloka 14
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
तस्मात्सौरो वैद्युतश्च जाठरश्चप्यनिन्धनः / किञ्चिदप्सु मतं तेजः किञ्चिद्दृष्टमबिं धनम्
Transliteration
tasmātsauro vaidyutaśca jāṭharaścapyanindhanaḥ / kiñcidapsu mataṃ tejaḥ kiñciddṛṣṭamabiṃ dhanam
Translation
لذلك فالتجلّي الشمسيّ والبرقيّ ونارُ الجوفِ كلّها أنوارٌ لا تحتاج إلى وقود. فمنها تَجَلٍّ يُعَدّ كامناً في المياه، ومنها ما يُرى ظاهراً بلا وقود.
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (ablatival adverb)
सौरःsolar (fire)
सौरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
वैद्युतःelectric (fire)
वैद्युतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootवैद्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
जाठरःgastric/internal (fire)
जाठरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootजाठर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव
अनिन्धनःfuel-less, not needing fuel
अनिन्धनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअ-निन्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष/नञ्-समासार्थ (without fuel)
किञ्चित्something, a portion
किञ्चित्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित-परिमाण (indefinite)
अप्सुin the waters
अप्सु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
मतम्is considered
मतम्:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘considered/held’
तेजःsplendor, energy
तेजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
किञ्चित्something, a portion
किञ्चित्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित-परिमाण
दृष्टम्is seen
दृष्टम्:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘seen/observed’
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
इन्धनम्fuel
इन्धनम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइन्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन